اتصالات الکتروفیوژن چیست و چه کاربردهایی دارد؟

تعریف اتصالات الکتروفیوژن

اتصالات الکتروفیوژن چیست؟

اتصالات الکتروفیوژن قطعه های پلاستکی مختلفی هستند که در سایزهای مختلف جهت انتقالات سیالات مانند گاز و آب استفاده می شوند. استفاده از اتصالات پلی اتیلن باعث می شود مسیر انتقال خطوط لوله تغییر کند یا منجر به بستن انتهای لوله ها شود.

تاریخچه جوش الکتروفیوژن

برای اولین بار جوش الکتروفیوژن در سال 1960 برای جوش دادن لوله های گاز مورد استفاده قرار گرفت و چون مقاومت جوش با این مدل جوشکاری بالاتر بود، در سایر صنایع هم استفاده شد و در انواع اتصالات پلی اتیلن پروژه های نفت و گاز - آب و فاضلاب بکار گرفته شد.

دستگاه الکتروفیوژن چیست؟

دستگاه الکتروفیوژن (electrofusion) یک نوع دستگاه جوشکاری می باشد که برای اتصال لوله های پلی اتیلن با ضخامت های مختلف در سریع ترین زمان ممکن و با دقت بکار می رود. دستگاه الکتروفیوژن با نمایش روی مانیتور یا استفاده از قلم بارکد خوان لوله ها را به اتصالات با درجه حرادت های مشخص به سیم هایی که در اتصالات هست جوش میدهد.

استفاده از این نوع اتصالات با دستگاه های جوش الکتروفیوژن  که تنها روش مورد تائید استاندارد برای انتقال خطوط می باشد انجام می شود که ضریب اطمینان بالایی دارد. اتصالات پلی اتیلن به دلیل مزایای فنی مانند نصب، تعمیر و نگهداری، در پروژه ها و شبکه های توزیع پیمانکاری نفت، گاز، آب و فاضلاب بیشترین کاربرد و تقاضا را دارد. جنس اتصالات پلی اتیلن از پلی اتیلن با کیفیت PE100 بدون مواد افزودنی می باشد که مقاومت بالایی داشته و استفاده گسترده از این اتصالات در پروژه های کشور در برابر زلزله و رانش زمین، قابلیت اطمینان بالایی دارد و می تواند تا 50 سال دوام داشته باشند.

تفاوت جوشکاری الکتروفیوژن با جوشکاری ذوبی حرارتی

در جوشکاری ذوبی حرارتی ابتدا از ابزارهای خارجی برای گرم کردن سطح لوله و اتصالات استفاده می کنند اما در روش الکتروفیوژن گرما به صورت داخلی و با جریان الکتریکی در المنت های تعبیه شده بر روی اتصالات ایجاد حرارت کرده و اتصالات به یکدیگر متصل می شوند. جوشکاری با الکتروفیوژن بصورت جوشکاری لب‌به‌لب (سنتی)، الکتروفیوژن، و استفاده از اتصالات پیچی انجام می شود و دستگاه جوش الکتروفیوژن از طریق مانیتور یا نمایشگر روی دستگاه، درستی فرآیند جوشکاری را نمایش می دهد.

انواع اتصالات الکتروفیوژن

اتصالات الکتروفیوژن شامل لوله، زانو 45 درجه و 90 درجه، کپ و کوپلر، سه راه مساوی و نامساوی، زین مساوی و نامساوی، تبدیل الکتروفیوژن و انواع شیر توپی می باشد که هر کدام از این کالاها در سایزهای مختلف برای پروژه های نفت، گاز، آب و فاضلاب کاربدهای مختلفی دارد.

برای کارکرد بهتر و با کیفیت تر اتصالات پلی اتیلن موارد زیر باید رعایت گردد:

• قبل از جوشکاری، سطوح اتصالات به خوبی تمییز گردد.

• از کالیبره بودن دستگاه های جوش الکتروفیوژن اطمینان حاصل نمائید.

• هم اندازه بودن دو سر اتصالات قبل از جوشکاری بررسی شود.

• ثابت کردن اتصالات قبل از انجام جوشکاری مهم است.

• حذف کردن لایه اکسید سطحی با ابزارهای مختلف مانند تراشنده خودکار انجام شود.

• منبع تغذیه مناسب یا ژنراتور با کیفیت بالا و مطمئن برای تامین انرژی مورد نیاز جوشکاری اتصالات فراهم گردد.

وسایل مورد نیاز برای اندازه گیری اتصالات الکتروفیوژن اغلب متر و نوار می باشد که برای علامت گذاری برش لوله هم از مداد یا خودکار استفاده می کنند. همچنین ابزارهای خراش لوله و ابزارهای نگهدارنده لوله هم وجود دارد.

بازرسی فنی کنترل کیفیت جوشکاری الکتروفیوژن

امروزه با استفاده از دستگاه های جوش الکتروفیوژن، مشکلاتی مانند صدمه دیدن محصولات پلی اتیلن، توقف خط پروژه، اتلاف زمان و هزینه بسیار و ... برطرف شده است که با استفاده از آزمون های مخرب و غیر مخرب توسط بازرسین فنی بر سر پروژه، میتوان خطای عموامل محیطی و نصب، خطای تجهیزات و استحکام اتصالات، وجود متغیرها و ... را بررسی کرد.

مزایای اتصالات پلی اتیلن :

• جلوگیری از هدر رفتن و نشتی گاز و آب در شبکه های گازرسانی و آب رسانی

• ایجاد سطح صاف بعد از جوشکاری

• سرعت بالای جوش اتصالات

• اتصال سریع و آسان اتصالات به یکدیر بدون نیاز به تجهیزات پیشرفته

• مقاوم در برابر زلزله و رانش زمین

• بالا بودن استحکام و ایمنی

• صرفه جویی در زمان اجرای پروژه به علت نصب سریع و آسان

• مقاوم در برابر مواد شیمیایی و خوردگی و ترک

• عدم وجود فضای خالی در ناحیه جوش

• خطای انسانی کمتر و صرفه اقتصادی بیشتر

• انعطاف پذیری بالا و سبک بودن

• مقاوم در برابر ضربه و فشار

• امکان کنترل دما در هنگام جوشکاری اتصالات

معایب اتصالات الکتروفیوژن

• اتصالات سایز بالا برای استفاده در لوله هایی با قطر زیاد، هزینه بالاتر و گران تری دارند.

• المنت های موجود در اتصالات پلی اتیلن بازیافت قطعات را دشوارتر می کند که البته اگر جوشکاری لب به لب انجام شود، مشکلی برای بازیافت ندارد.

نکاتی که ناظرین در هنگام جوش الکتروفیوژن اتصالات باید رعایت کنند:

• توجه به انتقال حرارت بصورت یکنواخت در سطح جوش اتصالات الکتروفیوژن

• توجه به میزان فشار و درجه حرارت ناحیه ذوب شده

• عدم آسیب رساندن هنگام جوشکاری به سیم پیچ یا المنت های اتصالات

• اجرای حفاظت لازم در قبل، حین و بعد از عمل اتصال

• در نظر گرفتن زمانبندی مناسب برای جوش اتصالات

• قسمت تراشیده شده لوله باید با مواد مناسب مانند ایزو پروپانول تمیز شود.

• هنگام برش لوله دقت شود که لوله بصورت عمودی برش بخورد و سطوح زبر را با سمباده صاف کنند.

• کنترل های لازم در مورد زمان و ولتاژ جوش

• فیکس کردن اتصالات با گیره تا زمان اتمام جوش